Pyrimethamine và Sulfadoxine (Phối hợp) CAS: 37338-39-9

Pyrimethamine/Sulfadoxine (còn gọi là phối hợp pyrimethamine-sulfadoxine, Fansidar) là một phối hợp thuốc kháng sốt rét (antimalarial) gồm hai hoạt chất: pyrimethamine và sulfadoxine. Pyrimethamine là một chất đối kháng acid folic (ức chế dihydrofolate reductase), trong khi sulfadoxine là một sulfonamide (ức chế dihydropteroate synthase). Sự kết hợp này có tác dụng hiệp đồng, ức chế hai enzyme khác nhau trong con đường tổng hợp acid folic của ký sinh trùng, dẫn đến tác dụng diệt ký sinh trùng mạnh. Pyrimethamine/Sulfadoxine được sử dụng để điều trị sốt rét không biến chứng do Plasmodium falciparum, đặc biệt ở các vùng có kháng chloroquine. Nó cũng được sử dụng trong điều trị toxoplasmosis (thường kết hợp với các thuốc khác) và trong dự phòng sốt rét cho du khách (mặc dù ít được sử dụng hơn do kháng thuốc). Pyrimethamine/Sulfadoxine thường được sử dụng dưới dạng viên nén uống và cần tuân thủ liều lượng và thời gian điều trị để đạt hiệu quả và giảm nguy cơ kháng thuốc.

Cơ chế tác dụng: Pyrimethamine ức chế dihydrofolate reductase (DHFR), enzyme chuyển dihydrofolate thành tetrahydrofolate, một coenzyme cần thiết cho tổng hợp acid nucleic. Sulfadoxine ức chế dihydropteroate synthase (DHPS), enzyme tham gia vào bước đầu tiên của tổng hợp acid folic. Sự ức chế kép này làm gián đoạn quá trình tổng hợp acid folic và DNA của ký sinh trùng, dẫn đến chết tế bào. Phối hợp này có tác dụng diệt ký sinh trùng ở giai đoạn máu và gan.

Chỉ định: Điều trị sốt rét do P. falciparum (không biến chứng) ở các vùng có kháng chloroquine, và điều trị toxoplasmosis (thường kết hợp với các thuốc khác).

An toàn: Tác dụng phụ có thể bao gồm buồn nôn, nôn, đau bụng, nhức đầu, phát ban, và hiếm gặp hơn là phản ứng dị ứng nặng (hội chứng Stevens-Johnson), ức chế tủy xương, và các phản ứng da nghiêm trọng. Cần thận trọng ở bệnh nhân suy gan, suy thận, thiếu hụt G6PD, và phụ nữ mang thai. Chống chỉ định ở bệnh nhân dị ứng với sulfonamide hoặc pyrimethamine. Cần theo dõi công thức máu và chức năng gan trong quá trình điều trị.